الشيخ محمد علي الگرامي القمي
48
درباره مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)
اجارهء محلّ و ساير مخارج حساب نموده بهرهء پول ماشين را نيز در بازار به مقدارى كه براى توليد معطّل شده حساب مىكنيم ، مابقى مربوط به كارگر خواهد بود . 6 - اگر بخواهيم ميزان بهره را مقدار استهلاك بدانيم بايد ديد كارخانهء مزبور چقدر از قيمتش كم شده است ؟ و نيز كارگر چقدر از قدرت ادامهء زندگيش را از دست داده و به تعبير صحيحتر چقدر به سوى پيرى نزديك شده است ؟ و اين حساب گر چه در مزد كارگران قابل سنجش نيست ولى در ميان مردم با انصاف ، ديده شده كه مىگويند اين كارگر شيرهء جانش را به ما مىدهد . . . ولى مقدار استهلاك در حقيقت همان مقدار زحمت و فشار وارد بر شخص و ابزار كار است كه پيش از اين گفتيم . 7 - و اگر بخواهيم ميزان بهره ماشين را بر اساس پولى كه مردم براى كرايه كردن آن مىدهند قرار دهيم ، اوّلًا قيمت كرايه گرفتن هم خود مجهول بوده بايد بر پايهء يكى از مطالب مزبور رسيدگى شود . زيرا بازار كنونى با آنچه بايد باشد متفاوت است . و ثانياً همين مطلب را در مورد كارگر نيز مىتوانيم بگوئيم و آن وقت كرايه گرفتن يك كارگر از كارفرماى دائمىاش با بحث اجرت فرقى ندارد و ما در همين بحث هستيم .